Arian Verheij   |   Woord & Geschrift
teksten leven text works texte vermitteln

Nederlands | English

Hebreeuwse miniaturen — זוטות עבריות

Wie begroef Mozes?

Laatst hoorde ik een lezing van de Leuvense bijbelgeleerde Hans Ausloos naar aanleiding van de intrigerende passage over Mozes’ begrafenis, Deuteronomium 34:6. In de Nieuwe Bijbelvertaling (NBV) staat daar: ‘En de heer begroef hem’. Dat lijkt duidelijk genoeg. Toch zegt de Willibrordvertaling iets heel anders, namelijk ‘Hij werd begraven’. Wat is hier aan de hand?

De officiële Hebreeuwse tekst is op zich niet ingewikkeld: וַיִּקְבֹּר אֹתוֹwajikbòr otò betekent gewoon ‘en hij begroef hem’. Alleen, wie ‘hij’ dan precies was valt daaruit niet op te maken. Vanuit de context lijkt de heer het meest voor de hand te liggen als degene die Mozes begroef. De NBV maakt dat expliciet door ‘de heer’ toe te voegen. Ook in veel andere vertalingen vind je deze opvatting terug.

Maar vanouds heeft er ook aarzeling geklonken: kan het wel zo zijn dat God eigenhandig met een (per definitie onrein) lijk in de weer is geweest? In sommige oude vertalingen en in wat officieuzere Hebreeuwse versies van de tekst – daarover had Ausloos het – staat daarom: ‘en ze begroeven hem’, in het meervoud. Op die manier wordt subtiel in het midden gelaten wie Mozes begroef. Waar we het met zijn allen dan weer wel over eens zijn: ‘Tot op de dag van vandaag weet niemand waar zijn graf is.’

Verschenen in Over & Weer. Kerkblad van de Protestantse Gemeente te Nijmegen, november 2019.

Wie begroef Mozes? Golem In herinnering Kabbala Houdoe Wildplassers? Mozes Waarheid Lahav Shani Sefardiet Mentaliteit San Paolo Israël Judeeërs of Joden Crossdressing Lobith Eerbiedskapitaal Donker Klezmer Genderneutraal? Arabreeuws Jad Wasjem DNEKNED Leven is het meervoud van lef Menora en minaret Makkabeüs Seksualiteit Ben-Hur Mijn of zijn Klemtoon-NBV Golgota Netanjahoe Rachmones – ech wel! Betselem Rosj Hasjana Namenmonument Attenojeleheine! Cheider Rode grond? Peuters Mooi Nogmaals: ossenkop Ossenkop Verborgen tuin Chabad Drie-eenheid Ester Mazzel Jezus Geen cent te makken Het raadsel van Venlo Godenzonen Na nach De oudste torarol ter wereld Toe, lag 100 jaar Klikje Bolleboos Messias Chanoeka Zien of gezien worden Gay Pride Schepping van de week De zesde dag Sjoa of Holocaust Pesach, het feest van voorbijgaan Nieuwe kracht De Tempelrol De boeken van Mozes Samaritanen 5772 Rechters Atsmaoet Hosanna Poeriem Hebreeuws op straat Tellen, tellen, tellen U of jij Het Jonge Testament Rosj Hasjana Geintje Aramees Mozes of Manasse God, god, goden Natuurmuseum De schepping Wortels Rekenen met letters De naam van God Oude en nieuwe letters ‘En toen Tora of Torah? In Israël Sjalom in Mokum Stl dt r gn klnkrs …