Arian Verheij   |   Woord & Geschrift
teksten leven text works texte vermitteln

Nederlands | English

Hebreeuwse miniaturen — זוטות עבריות

Sefardiet

Het is er op deze plaats al eens over gegaan: er zijn van oudsher ruwweg twee manieren om het Hebreeuws uit te spreken. Op z’n Sefardisch (Portugees-Joods) zeg je sjalòm en makòm, op z’n Asjkenazisch (Hoogduits) zeg je sjólem en mókem. Kwestie van klinkers en klemtonen.

Uit de magistrale biografie van Jaap Meijer door de deze zomer helaas overleden historica Evelien Gans (זכרנהּ לברכהzichronah livracha, haar nagedachtenis zij tot zegen) leerde ik dat de uitspraak van het Hebreeuws in het vooroorlogse Mokem tot controverses leidde. ‘[De zionistische organisatie] Zichron Ja’akov organiseerde al jaren sjoeldiensten voor zijn leden, en voerde halverwege de jaren dertig daar het sefardiet in, de in Palestina gebruikelijke sefardische uitspraak van het Hebreeuws. Dat was een politiek – een zionistisch – statement in sjoel.’ (Gans, Jaap en Ischa Meijer, p. 112.)

Sefardiet is de standaard geworden, voor het moderne Hebreeuws en ook bijvoorbeeld voor Nederlandse bijbelaars zoals ik. Asjkenazisch hoor je – ook in Nederland, is mijn indruk – niet veel meer. Het gebruik ervan lijkt beperkt tot ultra-orthodoxe gemeenschappen.

Verschenen in Over & Weer. Kerkblad van de Protestantse Gemeente te Nijmegen, november 2018.

Sefardiet Mentaliteit San Paolo Israël Judeeërs of Joden Crossdressing Lobith Eerbiedskapitaal Donker Klezmer Genderneutraal? Arabreeuws Jad Wasjem DNEKNED Leven is het meervoud van lef Menora en minaret Makkabeüs Seksualiteit Ben-Hur Mijn of zijn Klemtoon-NBV Golgota Netanjahoe Rachmones – ech wel! Betselem Rosj Hasjana Namenmonument Attenojeleheine! Cheider Rode grond? Peuters Mooi Nogmaals: ossenkop Ossenkop Verborgen tuin Chabad Drie-eenheid Ester Mazzel Jezus Geen cent te makken Het raadsel van Venlo Godenzonen Na nach De oudste torarol ter wereld Toe, lag 100 jaar Klikje Bolleboos Messias Chanoeka Zien of gezien worden Gay Pride Schepping van de week De zesde dag Sjoa of Holocaust Pesach, het feest van voorbijgaan Nieuwe kracht De Tempelrol De boeken van Mozes Samaritanen 5772 Rechters Atsmaoet Hosanna Poeriem Hebreeuws op straat Tellen, tellen, tellen U of jij Het Jonge Testament Rosj Hasjana Geintje Aramees Mozes of Manasse God, god, goden Natuurmuseum De schepping Wortels Rekenen met letters De naam van God Oude en nieuwe letters ‘En toen Tora of Torah? In Israël Sjalom in Mokum Stl dt r gn klnkrs …