Arian Verheij   |   Woord & Geschrift
teksten leven text works texte vermitteln

English | Deutsch

Hebreeuwse miniaturen — זוטות עבריות

Golem

Op 3 september konden we in de Stevenskerk genieten van een prachtig concert door Het Orgel Trio, met geïmproviseerde muziek bij de filmklassieker Der Golem: wie er in die Welt kam uit 1920. De golem (een Hebreeuws woord met de klemtoon op go, en go als in het Duits) werd in de toelichting omschreven als een ‘oersterke superheld’.

We zagen hoe hij door de magisch onderlegde opperrabbijn Löw uit een homp klei geformeerd werd (waar kennen we dat van?), als een omgekeerde Simson het keizerlijk paleis voor instorten behoedde, maar vervolgens door onoordeelkundig gebruik een eigen leven ging leiden. Gelukkig kwam alles toch nog goed.

Het begrip גֹּלֶםgolem hoort vooral bij de Joodse traditie en folklore, maar in embryonale vorm is het al in de moederschoot van de Bijbel te vinden. Daar is precies één keer sprake van ‘mijn golem’ en wel in Psalm 139:16. Het betekent daar niet ‘mijn oersterke superheld’ maar ‘mijn vormeloos begin’ (of zoals de Statenvertaling zegt: ‘mijnen ongeformeerden klomp’).

Verschenen in Over & Weer. Kerkblad van de Protestantse Gemeente te Nijmegen, oktober 2019.

Wie begroef Mozes? Golem In herinnering Kabbala Houdoe Wildplassers? Mozes Waarheid Lahav Shani Sefardiet Mentaliteit San Paolo Israël Judeeërs of Joden Crossdressing Lobith Eerbiedskapitaal Donker Klezmer Genderneutraal? Arabreeuws Jad Wasjem DNEKNED Leven is het meervoud van lef Menora en minaret Makkabeüs Seksualiteit Ben-Hur Mijn of zijn Klemtoon-NBV Golgota Netanjahoe Rachmones – ech wel! Betselem Rosj Hasjana Namenmonument Attenojeleheine! Cheider Rode grond? Peuters Mooi Nogmaals: ossenkop Ossenkop Verborgen tuin Chabad Drie-eenheid Ester Mazzel Jezus Geen cent te makken Het raadsel van Venlo Godenzonen Na nach De oudste torarol ter wereld Toe, lag 100 jaar Klikje Bolleboos Messias Chanoeka Zien of gezien worden Gay Pride Schepping van de week De zesde dag Sjoa of Holocaust Pesach, het feest van voorbijgaan Nieuwe kracht De Tempelrol De boeken van Mozes Samaritanen 5772 Rechters Atsmaoet Hosanna Poeriem Hebreeuws op straat Tellen, tellen, tellen U of jij Het Jonge Testament Rosj Hasjana Geintje Aramees Mozes of Manasse God, god, goden Natuurmuseum De schepping Wortels Rekenen met letters De naam van God Oude en nieuwe letters ‘En toen Tora of Torah? In Israël Sjalom in Mokum Stl dt r gn klnkrs …