Arian Verheij   |   Woord & Geschrift
teksten leven text works texte vermitteln
Nederlands | English

Hebreeuwse miniaturen — זוטות עבריות

Cheider

De laatste tijd komt het Cheider, de joodse religieuze basisschool in Amsterdam, nogal eens in het nieuws, om ongelukkige redenen waar ze niks aan kunnen doen. Maar laten we toch eens kijken naar de naam Cheider. Je spreekt die uit met onze gewone harde ch en onze eigen ei, dus niet als tsjaider of zoiets.

Cheider is afgeleid van het Hebreeuwse חֵדֶר – chédèr, dat kamer betekent. Het komt een kleine veertig keer in de Bijbel voor, bijvoorbeeld in Hooglied 3:4. Het Hebreeuwse woord werd opgenomen in het Jiddisj, de taal van de Joden van Midden- en Oost-Europa. Daar werd de ee een ei.

Bij gebrek aan echte schoolgebouwen kregen Joodse kinderen vaak les bij de onderwijzer thuis in de kamer, dus in zijn cheider. Dat heeft geleid tot een nieuwe, specifiekere betekenis voor dit woord: van kamer werd het leslokaal en school. Soms zelfs in de overdrachtelijke betekenis van stroming of richting. Ook het Amsterdamse Cheider is in 1974 in een huiskamer begonnen.

Verschenen in Over & Weer. Kerkblad van de Protestantse Gemeente te Nijmegen, februari/maart 2015.

Cheider Rode grond? Peuters Mooi Nogmaals: ossenkop Ossenkop Verborgen tuin Chabad Drie-eenheid Ester Mazzel Jezus Geen cent te makken Het raadsel van Venlo Godenzonen Na nach De oudste torarol ter wereld Toe, lag 100 jaar Klikje Bolleboos Messias Chanoeka Zien of gezien worden Gay Pride Schepping van de week De zesde dag Sjoa of Holocaust Pesach, het feest van voorbijgaan Nieuwe kracht De Tempelrol De boeken van Mozes Samaritanen 5772 Rechters Atsmaoet Hosanna Poeriem Hebreeuws op straat Tellen, tellen, tellen U of jij Het Jonge Testament Rosj Hasjana Geintje Aramees Mozes of Manasse God, god, goden Natuurmuseum De schepping Wortels Rekenen met letters De naam van God Oude en nieuwe letters ‘En toen Tora of Torah? In Israël Sjalom in Mokum Stl dt r gn klnkrs …