Hebreeuwse miniaturen — זוטות עבריות

Sjalom in Mokum

In mijn vorige stukje schreef ik dat de uitspraak van de Hebreeuwse bijbeltekst heel precies is vastgelegd met puntjes en streepjes bij de letters. Maar dat betekent niet dat iedereen het Hebreeuws op dezelfde manier uitspreekt.

Grofweg zijn er twee manieren. De eerste is de Sefardische, ontwikkeld door de Joden die in de Middeleeuwen in Spanje en Portugal woonden. In de Sefardische uitspraak zegt men bijvoorbeeld makóm of sjalóm, met een ‘a’ en met de klemtoon op de laatste lettergreep. Heel anders klinkt de Asjkenazische uitspraak, van de Joden uit Midden- en Oost-Europa. Dan hoor je mókum of sjólem, met een ‘o’ en met de klemtoon op de eerste lettergreep.

In Mokum, ‘de plaats’ Amsterdam, klonken beide uitspraken door elkaar, maar de Asjkenazische is daar wel overheersend geworden, door het Jiddisj en het Bargoens. De Sefardische uitspraak wordt nu in Israël gebruikt.