Arian Verheij   |   Woord & Geschrift
teksten leven text works texte vermitteln
English | Deutsch

Hebreeuwse miniaturen — זוטות עבריות

Attenojeleheine!

– roept Riek Balk, kennelijk ontzet, als er weer eens iets Heel Ergs gebeurt in de onvolprezen tv-serie Schaep Ahoy. Attewablief? Riek (gespeeld door Jenny Arean) is een onvervalste rasechte Jordanese van de Lindengracht, en dus draagt ze het hart op de tong. Maar dus heeft ze ook een bepaalde woordenschat die niet iedereen zomaar zal begrijpen. Dit woord hoort daarbij. In mijn lange Amsterdamse tijd ben ik het nooit in het wild tegengekomen maar dat zegt vooral iets over mij.

Echt Amsterdams is voor een deel Bargoens, Bargoens is voor een deel Jiddisj en Jiddisj is voor een deel Hebreeuws. Als Riek ‘attenojeleheine’ zegt, dan spreekt ze in feite Hebreeuws in een slechts lichtjes verbasterde vorm. De Hebreeuwse uitdrukking יהוה אלהינו – Adonaj Elohenoe betekent ‘Heer (of: Eeuwige) onze God’, waarbij Adonaj het woord is dat dient om de onuitsprekelijke naam van God aan te duiden zonder hem te gebruiken.

De uitdrukking komt veel voor in joodse dagelijkse gebeden, vaak in de zinsnede ברוך אתה יהוה אלהינו מלך העולם – Baroech ata Adonaj Elohenoe melech haolam (‘Gezegend zijt gij, Heer onze God, koning der wereld’). Door de kreet van Riek wordt deze religieuze context niet direct opgeroepen. In die zin lijkt het wel op het meer eigentijdse OMG!

Verschenen in Over & Weer. Kerkblad van de Protestantse Gemeente te Nijmegen, mei 2015.

Attenojeleheine! Cheider Rode grond? Peuters Mooi Nogmaals: ossenkop Ossenkop Verborgen tuin Chabad Drie-eenheid Ester Mazzel Jezus Geen cent te makken Het raadsel van Venlo Godenzonen Na nach De oudste torarol ter wereld Toe, lag 100 jaar Klikje Bolleboos Messias Chanoeka Zien of gezien worden Gay Pride Schepping van de week De zesde dag Sjoa of Holocaust Pesach, het feest van voorbijgaan Nieuwe kracht De Tempelrol De boeken van Mozes Samaritanen 5772 Rechters Atsmaoet Hosanna Poeriem Hebreeuws op straat Tellen, tellen, tellen U of jij Het Jonge Testament Rosj Hasjana Geintje Aramees Mozes of Manasse God, god, goden Natuurmuseum De schepping Wortels Rekenen met letters De naam van God Oude en nieuwe letters ‘En toen Tora of Torah? In Israël Sjalom in Mokum Stl dt r gn klnkrs …